Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu phát triển bền vững, việc thúc đẩy giao thông xanh đang trở thành xu hướng tất yếu. Ngày 19/3/2026, Thủ tướng chính phủ đã có Chỉ thị số 09/CT-TTg các địa phương cần chủ động xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích phát triển xe buýt điện, taxi điện và các phương tiện giao thông sạch. Thực hiện ý kiến chỉ đạo trên, ngày 30/3/2026, UBND thành phố Đà Nẵng đã có Công văn số 2176/UBND-SCT V/v triển khai thực hiện Chỉ thị số 09/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.
Qua nghiên cứu, tham khảo các chính sách phát triển của các nước trên thế giới và áp dụng vào thành phố Đà Nẵng nói riêng. Trước hết, cần nghiên cứu thiết lập hệ thống chính sách ưu đãi tài chính đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp tham gia. Cụ thể, địa phương có thể áp dụng các hình thức hỗ trợ như trợ giá đầu tư phương tiện, miễn giảm thuế và phí đăng ký, hỗ trợ lãi suất vay vốn hoặc triển khai mô hình đối tác công – tư (PPP) trong phát triển vận tải công cộng bằng xe điện. Đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí đầu vào, vốn đang là rào cản lớn đối với doanh nghiệp khi chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện điện.
Song song đó, việc phát triển hạ tầng kỹ thuật là điều kiện tiên quyết. Chính quyền cần quy hoạch mạng lưới trạm sạc điện đồng bộ tại bến xe, khu dân cư, trung tâm thương mại và các trục giao thông chính; đồng thời khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng thông qua cơ chế ưu đãi về đất đai và thủ tục hành chính. Hạ tầng đầy đủ không chỉ hỗ trợ vận hành hiệu quả mà còn tạo niềm tin cho doanh nghiệp và người dân khi sử dụng phương tiện điện.
Về tổ chức vận hành, cần ưu tiên phát triển xe buýt điện trong hệ thống vận tải công cộng thông qua cơ chế đặt hàng dịch vụ công ích, trợ giá vé và bố trí làn đường ưu tiên. Đối với taxi điện, địa phương có thể áp dụng chính sách cấp phép thuận lợi, ưu tiên tiếp cận các điểm đón trả khách quan trọng như sân bay, nhà ga, khu du lịch. Đồng thời, cần xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện theo hướng tăng dần tỷ lệ xe điện, tiến tới thay thế hoàn toàn xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong một số khu vực.
Bên cạnh các chính sách khuyến khích, cần triển khai biện pháp hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, như kiểm soát khí thải, hạn chế xe cũ, thu phí phương tiện vào khu vực trung tâm hoặc tăng phí đỗ xe đối với xe chạy xăng, dầu. Các biện pháp này góp phần tạo động lực chuyển đổi sang phương tiện sạch, đồng thời giảm áp lực ô nhiễm môi trường đô thị.
Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành giao thông xanh cũng cần được chú trọng. Hệ thống vé điện tử, thanh toán không tiền mặt, quản lý hành trình thông minh và kết nối đa phương thức sẽ nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng và phương tiện điện.
Cuối cùng, cần đẩy mạnh công tác truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng về lợi ích của giao thông xanh đối với môi trường và sức khỏe. Sự thay đổi trong hành vi của người dân sẽ là yếu tố quyết định đến thành công của quá trình chuyển đổi.
Tóm lại, việc xây dựng cơ chế, chính sách phát triển xe buýt điện, taxi điện và phương tiện giao thông sạch cần được triển khai đồng bộ trên nhiều phương diện: tài chính, hạ tầng, vận hành, công nghệ và truyền thông. Đây không chỉ là yêu cầu thực hiện chỉ đạo của Trung ương mà còn là cơ hội để các địa phương, trong đó có Đà Nẵng, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị xanh, thông minh và phát triển bền vững.
THANH HẢI