Để phát triển hệ thống xe buýt tại Đà Nẵng, cần có các giải pháp tổng thể về quy hoạch mạng lưới, phương tiện, quản lý vận hành, chính sách hỗ trợ và thay đổi thói quen đi lại của người dân. Xe buýt là phương thức giao thông công cộng chi phí thấp, góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường đô thị.
Dưới đây là các nhóm giải pháp chính có thể áp dụng:
1. Hoàn thiện quy hoạch và mạng lưới tuyến
- Mở rộng và tối ưu hóa mạng lưới tuyến buýt để bao phủ các khu dân cư, khu công nghiệp, trường đại học, khu du lịch.
- Kết nối liên vùng: Đà Nẵng – Hội An – Tam Kỳ – Chu Lai nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại sau khi mở rộng không gian phát triển.
- Điều chỉnh lộ trình hợp lý để tránh trùng lặp tuyến và giảm thời gian di chuyển.
- Phát triển mô hình trung chuyển (hub) tại bến xe, sân bay, ga đường sắt.
➡ Theo kế hoạch, thành phố dự kiến đưa thêm nhiều tuyến buýt mới vào hoạt động từ năm 2026 để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng.
2. Phát triển phương tiện hiện đại, thân thiện môi trường
- Chuyển đổi xe buýt diesel sang xe buýt điện hoặc năng lượng xanh.
- Đầu tư xe buýt chất lượng cao, điều hòa, wifi, camera an ninh.
- Sử dụng xe buýt cỡ nhỏ (mini bus) trong các tuyến nội đô hoặc khu dân cư.
➡ Đà Nẵng đang triển khai chuyển đổi hàng chục xe buýt sang xe buýt điện và thí điểm các tuyến buýt điện trong giai đoạn mới.
3. Nâng cao chất lượng dịch vụ
Các khảo sát cho thấy người dân hài lòng với xe buýt nhưng vẫn còn hạn chế về độ đúng giờ, cơ sở vật chất và thái độ phục vụ.
Giải pháp:
- Tăng tần suất xe chạy, đặc biệt giờ cao điểm.
- Đào tạo tác phong phục vụ của lái xe và nhân viên.
- Cải thiện nhà chờ, trạm dừng: mái che, ghế ngồi, bảng thông tin.
- Tăng độ chính xác giờ xe đến.
4. Ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số
- Phát triển ứng dụng tra cứu lộ trình, giờ xe, vé điện tử.
- Hệ thống GPS và ITS để giám sát hoạt động xe buýt.
- Thanh toán vé điện tử, QR code, ví điện tử.
- Phân tích dữ liệu hành khách để tối ưu hóa mạng lưới tuyến.
5. Chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân sử dụng
- Trợ giá vé cho học sinh, sinh viên, người lao động.
- Vé tháng, vé tích hợp nhiều tuyến.
- Chính sách hạn chế xe cá nhân tại trung tâm (bãi đỗ, phí).
- Khuyến khích doanh nghiệp, trường học tổ chức đi làm bằng xe buýt.
6. Phát triển hạ tầng ưu tiên cho xe buýt
- Làn đường ưu tiên cho xe buýt trên các trục chính.
- Xây dựng bến trung chuyển và depot xe buýt.
➡ Quy hoạch trước đây của thành phố cũng định hướng phát triển xe buýt nhanh (BRT) để tăng tỷ lệ vận tải công cộng trong đô thị.
7. Truyền thông thay đổi thói quen đi lại
- Tuyên truyền lợi ích của giao thông công cộng.
- Chương trình “đi học bằng xe buýt”, “đi làm bằng xe buýt”.
- Quảng bá xe buýt cho khách du lịch.
THANH HẢI