Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững đang trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị lớn như Đà Nẵng, việc phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) theo hướng xanh, sạch, thân thiện môi trường không chỉ là xu thế mà còn là yêu cầu cấp thiết. Trong đó, năng lượng hydro đang nổi lên như một giải pháp tiềm năng, mở ra hướng đi mới cho ngành giao thông đô thị.
Hydro được xem là nguồn năng lượng sạch khi sử dụng trong pin nhiên liệu (fuel cell), cho phép tạo ra điện năng thông qua phản ứng hóa học giữa hydro và oxy, với sản phẩm phụ gần như chỉ là nước. Nhờ đó, các phương tiện sử dụng hydro, đặc biệt là xe buýt công cộng, có thể vận hành mà không phát thải khí CO₂ tại chỗ, góp phần đáng kể trong việc cải thiện chất lượng không khí đô thị.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố môi trường, xe buýt hydro còn mang lại nhiều lợi thế về vận hành. Thời gian nạp nhiên liệu nhanh, chỉ khoảng 5–10 phút, tương đương với xe sử dụng nhiên liệu truyền thống, trong khi vẫn đảm bảo tầm hoạt động dài từ 300–500 km. Điều này giúp xe buýt hydro đặc biệt phù hợp với các tuyến có cự ly dài, tần suất khai thác cao hoặc các tuyến phục vụ du lịch – những loại hình đang ngày càng phát triển tại các đô thị ven biển.
Dù vậy, không thể phủ nhận rằng việc triển khai xe buýt hydro vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí đầu tư ban đầu cao, hạ tầng trạm nạp hydro chưa phổ biến, cùng với yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn kỹ thuật là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, nếu nguồn hydro được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, lợi ích về môi trường sẽ bị giảm đáng kể.
Có thể thấy, năng lượng hydro không phải là “lời giải duy nhất” nhưng là một “mảnh ghép quan trọng” trong bức tranh tổng thể về phát triển VTHKCC bền vững. Nếu được đầu tư đúng hướng và triển khai hợp lý, hydro hoàn toàn có thể góp phần đưa các đô thị Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu giảm phát thải, nâng cao chất lượng sống và xây dựng hình ảnh thành phố xanh – hiện đại trong tương lai.
Nguyễn Thị Thơm