Trong bối cảnh phát triển vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) theo hướng hiện đại, bền vững và giảm dần sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, mô hình xe buýt không trợ giá tại Đà Nẵng đang từng bước khẳng định hiệu quả. Một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào thành công bước đầu của mô hình này chính là sự đồng hành tích cực của doanh nghiệp thông qua các chính sách giảm giá vé cho nhiều nhóm đối tượng hành khách.
Chủ động chia sẻ từ doanh nghiệp
Khác với các tuyến xe buýt có trợ giá, mô hình xe buýt không trợ giá vận hành theo cơ chế thị trường, trong đó doanh nghiệp tự cân đối thu – chi và chịu trách nhiệm về hiệu quả tài chính. Tuy nhiên, thay vì tối đa hóa lợi nhuận bằng cách nâng giá vé, doanh nghiệp vận tải tại Đà Nẵng đã lựa chọn hướng đi bền vững hơn: chủ động giảm giá vé cho các nhóm đối tượng cụ thể.
Đây là một quyết định mang tính chiến lược, thể hiện sự hài hòa giữa mục tiêu kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Việc giảm giá không có sự bù đắp từ ngân sách, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chấp nhận chia sẻ một phần lợi nhuận để đổi lấy sự phát triển lâu dài của thị trường vận tải công cộng.
Đa dạng chính sách hỗ trợ hành khách
Các chính sách giảm giá được triển khai khá linh hoạt và hướng đến nhiều nhóm đối tượng trong xã hội. Học sinh, sinh viên, công nhân, người lao động có thu nhập trung bình và thấp là những nhóm được hưởng mức ưu đãi đáng kể. Bên cạnh đó, một số đối tượng yếu thế như người khuyết tật nặng hoặc gia đình chính sách cũng được quan tâm hỗ trợ.
Đặc biệt, trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập tổ chức bộ máy, đội ngũ công chức, viên chức và người lao động có sự thay đổi về nơi làm việc, kéo theo nhu cầu đi lại tăng lên cả về tần suất và cự ly. Trước thực tế đó, doanh nghiệp vận tải đã chủ động mở rộng chính sách ưu đãi giá vé đối với nhóm đối tượng này. Việc giảm giá, hỗ trợ vé tháng hoặc áp dụng mức giá ưu tiên cho cán bộ, công chức, viên chức không chỉ giúp giảm chi phí đi lại mà còn góp phần ổn định tâm lý, tạo điều kiện thuận lợi để thích nghi với môi trường làm việc mới sau sáp nhập.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn triển khai vé tháng với mức giá ưu đãi, giúp người dân có nhu cầu đi lại thường xuyên tiết kiệm chi phí. Cấu trúc giá vé theo cự ly cũng được áp dụng, đảm bảo tính công bằng khi người đi quãng ngắn không phải trả mức phí cao như người đi toàn tuyến.
Tác động tích cực đến xã hội và hệ thống giao thông
Những chính sách giảm giá này mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, chúng giúp giảm gánh nặng chi phí đi lại cho người dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương về kinh tế và lực lượng lao động đang chịu tác động từ quá trình sắp xếp tổ chức. Đồng thời, việc giá vé hợp lý cũng góp phần khuyến khích người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang sử dụng xe buýt, từ đó giảm áp lực giao thông, hạn chế ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
Không chỉ dừng lại ở đó, sự đồng hành của doanh nghiệp còn góp phần xây dựng hình ảnh một hệ thống VTHKCC thân thiện, lấy con người làm trung tâm – đúng với định hướng phát triển của thành phố Đà Nẵng. Đây cũng là tiền đề quan trọng để thu hút thêm các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư vào lĩnh vực vận tải công cộng.
Nguyễn Thị Thơm